Nhiều người cho rằng có thể bôi trơn xích tải bằng mỡ nhưng thực tế, đây là một trong những sai lầm phổ biến nhất trong bảo trì công nghiệp.

Ở nhiều nhà máy, xích tải được bôi kín một lớp mỡ dày nhưng vẫn nhanh giãn, phát tiếng ồn, mòn nhông và phải thay thế sớm. Nguyên nhân không phải do “bôi chưa đủ”, mà do chọn sai loại chất bôi trơn.

Mục Lục

Xích tải mòn ở đâu?

Nhiều người nghĩ con lăn hoặc má xích là nơi cần bôi trơn nhất. Thực tế, vị trí chịu mài mòn lớn nhất lại là:

Chốt xích (Pin)
Bạc lót (Bushing)

Đây là hai chi tiết chuyển động tương đối với nhau mỗi khi xích đi qua nhông. Theo thời gian, nếu không được bôi trơn đúng cách, chốt và bạc lót sẽ mòn, làm xích bị giãn, bước xích thay đổi và cuối cùng kéo theo mòn cả nhông.

Vì sao bôi trơn xích tải bằng mỡ lại không tối ưu?

Khe hở giữa chốt và bạc lót của xích rất nhỏ, chỉ ở mức vài chục micromet tùy loại xích và mức độ mài mòn.

Trong khi đó, mỡ bôi trơn có độ đặc cao (NLGI 1, 2 hoặc 3), nên rất khó tự thẩm thấu vào khe hở này khi chỉ bôi từ bên ngoài.

Kết quả là:

Bên ngoài xích phủ đầy mỡ.
Bên trong chốt xích gần như vẫn thiếu bôi trơn.

Nói cách khác, xích nhìn có vẻ được bôi trơn đầy đủ nhưng vị trí cần bôi trơn nhất lại vẫn hoạt động trong điều kiện ma sát cao.

Điều gì xảy ra khi chốt xích thiếu bôi trơn?

Khi chốt và bạc lót làm việc trong điều kiện thiếu dầu bôi trơn:

Ma sát tăng
Nhiệt độ cục bộ tăng
Bề mặt kim loại mài mòn
Các hạt kim loại rất nhỏ bị bóc tách khỏi bề mặt và nhanh chóng bị oxy hóa

Lớp bột màu đỏ hoặc nâu đỏ mà nhiều người nhìn thấy trên xích không phải lúc nào cũng là gỉ sét do nước. Trong nhiều trường hợp, đó là bụi mài mòn (fretting wear debris) đã bị oxy hóa do ma sát.

Bôi trơn xích tại bằng mỡ còn khiến bụi bẩn bám nhiều hơn

Đây là vấn đề thường gặp trong các ngành:

Dệt may
Gỗ
Xay xát
Gốm sứ
Xi măng

Lớp mỡ bám bên ngoài xích rất dễ giữ lại:

Bụi trong không khí
Xơ sợi
Bột gỗ
Bột gốm
Hạt kim loại mài mòn

Theo thời gian, hỗn hợp này hoạt động như một chất mài mòn, làm tăng tốc độ mòn của xích và nhông.

Bôi Trơn Xích Tải Bằng Mỡ- Sai Lầm Thường Gặp Phải

Khi nào thì có thể bôi trơn xích tải bằng mỡ ?

Không phải mọi loại xích đều không được dùng mỡ.

Một số ứng dụng đặc biệt như:

Xích chạy rất chậm
Xích hở làm việc ngoài trời
Xích chịu tải rất lớn
Hoặc các hệ thống được nhà sản xuất chỉ định dùng mỡ

vẫn có thể sử dụng các loại mỡ chuyên dụng.

Tuy nhiên, với phần lớn xích tải công nghiệp có tốc độ trung bình và cao, các nhà sản xuất xích thường khuyến nghị sử dụng dầu bôi trơn có khả năng thẩm thấu vào khe hở giữa chốt và bạc lót thay vì mỡ đặc.

Giải pháp bôi trơn xích tải tốc độ cao từ Cogelsa

Đối với các dây chuyền làm việc liên tục, đặc biệt trong môi trường nhiều bụi, dầu bôi trơn nên đáp ứng các yêu cầu:

Độ nhớt đủ thấp để nhanh chóng thẩm thấu vào chốt xích
Tạo được màng bôi trơn bền vững
Bám tốt nhưng không để lại quá nhiều dầu dư trên bề mặt
Hạn chế hút bụi và cặn bẩn

Đây là lý do nhiều doanh nghiệp chuyển sang sử dụng dầu bôi trơn xích gốc tổng hợp độ nhớt thấp thay cho mỡ truyền thống.

COGELSA cung cấp nhiều giải pháp bôi trơn xích công nghiệp phù hợp với từng điều kiện làm việc như:

Dầu bôi trơn xích môi trường nhiều bụi STANDARD SINT 15
Dầu bôi trơn xích chuyên dụng
Bình xịt bôi trơn xích giúp bảo trì nhanh và thuận tiện.

Người dùng nên lựa chọn đúng loại chất bôi trơn theo tốc độ, tải trọng và môi trường làm việc của xích để đạt hiệu quả tối ưu.

Kết luận

Sai lầm lớn nhất khi bôi trơn xích tải không phải là bôi ít, mà là bôi không đúng loại chất bôi trơn.

Một lớp mỡ dày bên ngoài không đồng nghĩa với việc chốt xích đã được bôi trơn. Nếu chất bôi trơn không thể đi đến đúng vị trí phát sinh ma sát, xích vẫn sẽ mòn, giãn và nhanh hỏng như bình thường.

Nguyên tắc quan trọng khi bôi trơn xích là: chất bôi trơn phải đến được vị trí cần bôi trơn, chứ không chỉ bám trên bề mặt xích. Đây cũng là tiêu chí quan trọng khi lựa chọn dầu hoặc mỡ cho từng loại xích và điều kiện làm việc cụ thể.