Dây cáp thép (Wire Rope) là linh hồn trong các hệ thống nâng hạ tại cẩu cảng, cẩu tháp, cẩu bệ trụ (Pedestal Crane), tời nâng, thang máy, khai khoáng và các công trình ngoài khơi (Offshore). Trong quá trình vận hành, hàng trăm sợi thép nhỏ liên tục uốn, xoắn và trượt lên nhau dưới áp lực cực lớn. Nếu không được bôi trơn dây cáp thép đúng kỹ thuật, cáp sẽ nhanh chóng bị mài mòn từ ruột, gỉ sét do hơi ẩm và đứt gãy đột ngột.
Tuy nhiên, không phải mọi dây cáp đều sử dụng chung một loại chất bôi trơn. Việc quyết định lựa chọn dạng dầu hay dạng mỡ phụ thuộc hoàn toàn vào kết cấu cáp, điều kiện môi trường và phương pháp tra mỡ thực tế tại nhà máy.
Tóm tắt nhanh
- Dây cáp thép cần được tái bôi trơn định kỳ dù đã được bôi trơn từ nhà sản xuất.
- Dầu bôi trơn có khả năng thẩm thấu tốt, mỡ bôi trơn bám dính tốt hơn.
- Cáp ngoài trời, cảng biển và offshore cần chất bôi trơn chống nước, chống rửa trôi và chống ăn mòn cao.
- Phương pháp bôi trơn (xịt, quét tay, nhúng hay máy bôi trơn) quyết định loại chất bôi trơn phù hợp.
Vì sao dây cáp thép cần được bôi trơn?
Một dây cáp thép gồm:
- Hàng chục đến hàng trăm sợi thép nhỏ.
- Các tao cáp (Strand).
- Lõi cáp (Core).
Trong quá trình làm việc:
- Các sợi thép liên tục cọ xát với nhau.
- Cáp chịu tải kéo rất lớn.
- Cáp liên tục uốn qua puly.
- Cáp chịu rung động và va đập.
Nhà sản xuất thường đã bôi trơn lõi cáp ngay từ khi sản xuất. Tuy nhiên sau thời gian vận hành, dầu bôi trơn ban đầu sẽ dần:
- Bị ép ra ngoài,
- Bị oxy hóa,
- Bị nước rửa trôi,
- Hoặc mất tác dụng.
Nếu không tái bôi trơn, ma sát bên trong tăng lên nhanh chóng, gây mài mòn từ bên trong – dạng hư hỏng rất khó quan sát bằng mắt thường.
Yêu cầu bôi trơn dây cáp thép theo từng môi trường làm việc
Cáp làm việc trong nhà
Ví dụ:
- Nhà máy thép
- Nhà máy giấy
- Nhà máy sản xuất
Thường chỉ cần quan tâm:
- Chống mài mòn.
- Bám dính vừa phải.
- Không chảy nhỏ giọt.
Cáp làm việc ngoài trời
Ngoài các yêu cầu trên còn phải chịu:
- Mưa.
- Bụi.
- Tia UV.
- Nhiệt độ thay đổi.
Do đó cần chất bôi trơn có khả năng:
- Bám dính tốt,
- Chống nước,
- Chống oxy hóa.
Cáp tại cảng biển và Offshore
Đây là môi trường khắc nghiệt nhất.
Ngoài nước mưa còn có:
- Hơi muối biển,
- Nước biển,
- Độ ẩm rất cao,
- Gió mạnh.
Nếu sử dụng chất bôi trơn thông thường:
- Dễ bị rửa trôi,
- Gây gỉ cáp,
- Giảm tuổi thọ nhanh.
Do đó cần các sản phẩm chuyên dụng có:
- Khả năng chống ăn mòn cao,
- Chống nước biển,
- Bám dính lâu,
- Thẩm thấu vào lõi cáp.
Khi nào nên dùng Dầu, khi nào nên dùng Mỡ bôi trơn dây cáp thép?
Đây là câu hỏi được hỏi nhiều nhất.
Dầu bôi trơn cáp thép
Ưu điểm
- Thẩm thấu rất tốt.
- Đi sâu vào lõi cáp.
- Bôi trơn giữa các sợi thép hiệu quả.
- Chống gỉ từ bên trong.
Phù hợp:
- Cáp mới.
- Cáp có kết cấu kín.
- Bảo trì định kỳ.
- Bôi bằng bình xịt hoặc hệ thống tự động.
Mỡ bôi trơn cáp thép
Ưu điểm
- Bám dính tốt hơn.
- Chống rửa trôi.
- Bảo vệ bề mặt cáp lâu hơn.
- Phù hợp môi trường ngoài trời.
Tuy nhiên nếu mỡ quá đặc sẽ khó thẩm thấu vào lõi cáp.
Vì vậy đa số các loại mỡ chuyên dùng cho dây cáp thường có độ đặc:
- NLGI 00
- NLGI 0
- hoặc NLGI 1
để vẫn đảm bảo khả năng thẩm thấu.
Trong trường hợp sử dụng máy bôi trơn cáp áp lực cao, hệ thống có thể ép mỡ vào sâu trong lõi cáp, khi đó hoàn toàn có thể sử dụng mỡ NLGI 2 nếu được nhà sản xuất thiết bị khuyến nghị.
Thành phần phụ gia quan trọng giúp tăng tuổi thọ dây cáp
Đối với các ứng dụng tải trọng lớn, các sản phẩm chứa:
- Graphite
- MoS₂ (Molybdenum Disulfide)
Mang lại nhiều lợi ích:
- giảm ma sát giữa các sợi thép,
- bảo vệ khi màng dầu bị phá vỡ,
- chịu tải rất cao,
- giảm mài mòn trong điều kiện tải nặng.
Ngoài ra, dầu gốc có độ nhớt cao giúp chất bôi trơn bám lâu trên bề mặt cáp, hạn chế hiện tượng chảy nhỏ giọt xuống sàn hoặc boong tàu.
Phương pháp bôi trơn cũng quan trọng không kém
Bình xịt
Nhanh.
Tiện.
Phù hợp bảo trì định kỳ.
Khuyến nghị:
Ưu điểm:
- Thẩm thấu tốt.
- Dễ sử dụng.
- Chống gỉ.
- Bám dính cao.
Bôi bằng chổi hoặc tay
Thường sử dụng:
- mỡ mềm,
- NLGI 00,
- NLGI 0.
Đảm bảo chất bôi trơn có thể thấm vào các tao cáp.
Máy bôi trơn dây cáp thép
Đây là phương pháp hiệu quả nhất.
Máy tạo áp suất ép chất bôi trơn vào tận lõi cáp.
Ưu điểm:
- Tiết kiệm chất bôi trơn,
- Bôi đều,
- Tăng khả năng thẩm thấu,
- Kéo dài tuổi thọ cáp.
Một số hệ thống có thể sử dụng mỡ NLGI 2.
Gợi ý sản phẩm
| Ứng dụng | Sản phẩm |
|---|---|
| Bình xịt bảo trì nhanh | ROCOL Wire Rope Spray |
| Dây cáp ngoài trời, cảng biển | ROCOL Wire Rope Dressing, ROCOL WIRESHIELD |
| Dây cáp yêu cầu phân hủy sinh học | ROCOL BIOGEN Rope Dressing, BIOGEN WIRESHIELD |
| Bôi tay hoặc máy bôi trơn | COGELSA ULTRAPLEX ALCA 00 |
| Máy bôi trơn áp suất cao | COGELSA ULTRAPLEX ALCA 2 |
Câu hỏi thường gặp
Dây cáp thép mới có cần bôi trơn không?
Có. Mặc dù nhà sản xuất đã bôi trơn ban đầu, nhưng sau thời gian vận hành cần tái bôi trơn định kỳ để duy trì khả năng bảo vệ.
Có nên dùng mỡ đa năng cho dây cáp?
Không nên trong các ứng dụng tải nặng hoặc ngoài trời. Mỡ đa năng thường không có khả năng thẩm thấu và chống rửa trôi tối ưu cho kết cấu dây cáp.
Dùng dầu hay mỡ tốt hơn?
Không có câu trả lời tuyệt đối. Dầu phù hợp khi cần thẩm thấu sâu vào lõi cáp, trong khi mỡ phù hợp khi cần tăng khả năng bám dính và chống rửa trôi. Việc lựa chọn phụ thuộc vào môi trường làm việc và phương pháp bôi trơn.
Bao lâu nên bôi trơn lại dây cáp?
Chu kỳ bôi trơn phụ thuộc vào tải trọng, môi trường và tần suất sử dụng. Với cáp làm việc ngoài trời hoặc gần biển, nên kiểm tra định kỳ và tái bôi trơn trước khi lớp bôi trơn cũ bị khô hoặc rửa trôi.
Kết luận
Không phải mọi dây cáp thép đều sử dụng cùng một loại chất bôi trơn. Để kéo dài tuổi thọ cáp, cần lựa chọn đúng dầu hoặc mỡ, đúng độ đặc (NLGI) và đúng phương pháp bôi trơn theo điều kiện vận hành. Đặc biệt với cáp làm việc tại cảng biển và offshore, việc sử dụng chất bôi trơn có khả năng thẩm thấu sâu, chống rửa trôi và chống ăn mòn sẽ mang lại hiệu quả rõ rệt về tuổi thọ và chi phí bảo trì.
Tư vấn kỹ thuật từ TPTLUBE
TPTLUBE cung cấp đa dạng giải pháp bôi trơn cho dây cáp thép từ ROCOL và COGELSA, bao gồm dầu bôi trơn dây cáp, bình xịt chuyên dụng, mỡ mềm cho bôi tay và mỡ hiệu suất cao dùng với hệ thống bôi trơn tự động. Đội ngũ kỹ thuật của TPTLUBE có thể hỗ trợ lựa chọn sản phẩm theo loại cáp, phương pháp bôi trơn, điều kiện môi trường và yêu cầu vận hành, giúp tối ưu tuổi thọ dây cáp và giảm chi phí bảo trì.
Tham khảo các giải pháp bôi trơn đặc chủng tại:
👉 [Danh mục dầu mỡ cảng biển & Offshore]
Hotline 24/7: 0972 027 986
